KOSUTY

Chrześniak Prezydenta Mościckiego mieszka w Kosutach>>

Spis podatkowy z 1578 roku wspomina o dwóch wsiach Kempiste: Kempiste Borowe oraz Kempiste a Brok, czyli nad Brokiem. Pierwsza z tych osad to współczesne Kępiste Borowe, a druga do Kosuty. Dziedziczyli w obydwu tych wsiach rycerze herbu Niesobia, którzy przyjęli nazwisko Kempisty. Początkowo był to mało znaczący ród szlachecki i szybko też stracił wieś Kempiste Borowe. Ich jedyną siedzibą były przez jakiś czas Kosuty, czyli Kempiste a Brok i później Kempiste Kossuty.

Jak wspomniano był to mało znaczący ród, w XVII wieku wyróżnił się tylko niejaki Jan Matfiej Kempisty, który w 1658 roku został podstarościm trabskim. W 1697 roku kilku z nich pojechało na elekcje królewską do Warszawy i na akcie elekcji widnieją podpisy Idziego, Leonarda, Stanisława i dwóch Szymonów. Kempiści byli licznym rodem tworzącym zaścianek szlachecki. Jednak trafiały się wśród nich jednostki wybitne, które potrafiły się wybić z zaścianka. Był to na przykład Józef Kempisty ożeniony z Ewą Brulińską. Zapewnił swoim dwóm synom, Maciejowi i Franciszkowi wykształcenie i dzięki temu zaczęli odgrywać większą rolę. Maciej Kempisty syn Józefa uzyskał urząd burgrabiego grodzkiego nurskiego w 1744 roku. Następnie przeniósł się do Wielkopolski, gdzie objął jakieś majątki ziemski (może po matce). Tam został wybrany na sędziego grodzkiego ostrzeszowskiego, uzyskał też wiele innych godności w tamtej okolicy: miecznika wieluńskiego (1768), wojskiego wieluńskiego, podstolego piotrkowskiego, podczaszego i w końcu stolnika piotrkowskiego. Cały czas posiadał też dobra w tej okolicy i skupował części rodzinnych wsi od kuzynów.

Jego brat Franciszek w 1760 roku został burgrabią grodzkim nurskim, następnie podpisarzem grodzkim nurskim i regentem ziemskim kamieńczykowskim (1767). Kroniki nie wspominają o potomkach Macieja i można przypuszczać, że cały majątek przejął syn Franciszka, Wacław Kempisty. Wacław Kempisty skupił całą wieś Kempiste Kosuty i w wykazie właścicieli ziemskich był ich jedynym właścicielem. Kupił też jakieś wsie w ziemi czerskiej i piastował tam wysokie funkcje publiczne.

Nazwa wsi ewoluowała przez wieki. Początkowo istniał zapis Kępiste nad Brokiem, w początkach XIX wieku pojawia się nowa nazwa Kosuty, chociaż stara była jeszcze używana na przełomie XIX i XX wieku (Kempiste-Kossuty). Nazwa Kosuty pochodzi od dawnego imienia Kosut. Ciekawostką jest zapis z 1827 roku w którym nazwano tą wieś Kossuty piempiste.

W początkach XIX wieku naliczono tu 13 domów i 80 mieszkańców.

W XIX wieku była to wieś oraz folwark. W 1864 roku wieś została uwłaszczona. Miejscowym chłopom przekazano 27 mórg, utworzono tu 11 gospodarstw rolnych. W 1866 roku folwark liczył 496 mórg, z czego grunty orne liczyły 317 mórg.

Podczas spisu powszechnego z 1921 roku nazwę wsi zapisano jako „Kępiste (Kosuty)”. W tym czasie było tu 13 domów i 81 mieszkańców. Istniał też folwark, który zwano po prostu Kosuty z 2 domami i 55 mieszkańcami.

Właścicielem folwarku w okresie międzywojennym był Herman Konarzewski, folwark liczył 176 ha.

Z danych na dzień 31 grudnia 2007 roku zameldowanych jest tu 91mieszkańców.

W Kosutach był 150- 200 hektarowy majątek. Majątek był bardzo dobrze zagospodarowany. Właścicielem był Konarzewski, który ponadto posiadał w Warszawie kamienicę.
We wrześniu 1939r roku Konarzewski wraz z rodziną zdołał uciec do Warszawy, skąd już nie powrócił.
W okresie rządów sowieckich, w 1940 roku, w Kosutach i w sąsiednich Niemirach powstał kołchoz Czerwony Pogranicznik, zorganizowany przez przedwojennego instruktora rolnego z Ostrowi Mazowieckiej- Witolda Lenkiewicza, znanego z przekonań lewicowych, który po wybuchu wojny niemiecko- sowieckiej zdołał uciec w głąb Rosji, a w 1944 roku powrócił do PRL, gdzie kariery nie zrobił.
W latach 1941- 1944 Kosuty były zarządzane, razem z Niemirami, przez starszego już właściciela Niemir- pana Piotra Wnorowskiego.
Jesienią 1944 roku Kosuty zostały rozparcelowane. [Nie udało się odnaleźć akt przejęcia majątku Kosuty na cele reformy rolnej]

Ruiny dworku w Kosutach.

Na razie nie mamy informacji o historii tego miejsca.
Jeśli ktoś posiada informacje, proszę o przesłanie.

W latach 1940- 41, w dworku byłego folwarku Kosuty mieściło się dowództwo funkcjonariuszy NKWD,
którzy przesłuchiwali tu Polaków oraz organizowali wywózki  w głąb Rosji.
W budynkach klasztoru w Zarębach, na parterze i piwnicy sowieci urządzili więzienie,
w którym czasowo przetrzymywano schwytanych na granicy oraz miejscowych mieszkańców
aresztowanych z powodów znanych tylko sowietom.

Ruiny dworku w Kosutach- grudzień 2005r. (fot. M. Pazik)

Rzeka Brok w Kosutach- za dworkiem.

Most na rzece Brok, za dworkiem w Kosutach- 15 czerwca 2007r.

"Tama" na rzece Brok za dworkiem w Kosutach.

W latach 1950-60 w dworku w Kosutach było przedszkole. Jeśli rozpoznałeś kogoś na zdjęciu, napisz- gimzareby@wp.pl